Kraamzorgtips

Elk nieuw gezin telt

Kraamzorg bij adoptie, pleegzorg en draagouderschap

Word je ouder zonder zelf te bevallen? Dan begint er thuis net zo goed een kraamtijd: wennen, voeden, verzorgen, nachten draaien. Ook adoptieouders, pleegouders en wensouders kunnen kraamzorg krijgen. Zo werkt het.

Ja, ook jullie kunnen kraamzorg krijgen

Kraamzorg is er niet alleen voor wie zelf bevalt. Komt er een pasgeboren baby in jullie gezin, via adoptie, pleegzorg of draagouderschap, dan telt de zorg voor die pasgeborene als reden voor kraamzorg. Het ministerie van VWS heeft dit bevestigd: wensouders, adoptieouders en pleegouders kunnen aanspraak maken op vergoeding van kraamzorg.

De kraamverzorgende doet bij jullie wat ze bij elk gezin doet: de baby dagelijks controleren (temperatuur, drinken, luiers, kleur), de verzorging voordoen en aanleren, helpen bij de voeding en rust bewaken. Alleen het deel over het herstel van de moeder vervalt als er niemand bevallen is.

Hoe je het regelt, en waar je op let

  • Meld je vroeg aan bij een kraamzorgorganisatie, zodra je weet wanneer de baby komt. Kies een organisatie met een contract met jullie zorgverzekeraar.
  • De indicatie verschilt. Het aantal uren wordt per situatie bepaald en is vaak anders dan het standaardpakket bij een bevalling. De kraamzorgorganisatie stelt de uren vast, samen met jullie.
  • Timing telt. De gewone kraamzorg uit de basisverzekering geldt voor de eerste tien dagen, gerekend vanaf de dag van de bevalling. Komt de baby later bij jullie thuis, dan zijn er vaak aangepaste vormen, vergelijkbaar met uitgestelde kraamzorg of couveusenazorg. Sommige verzekeraars vergoeden via de aanvullende verzekering ook kraamzorg bij adoptie van een baby jonger dan zes maanden; de voorwaarden verschillen per verzekeraar.
  • Bel je zorgverzekeraar voordat de baby komt en vraag wat er in jullie situatie vergoed wordt. Dan komen jullie niet voor verrassingen te staan.

Verlof: 6 weken via het UWV

Neem je een adoptiekind of pleegkind in je gezin op en werk je in loondienst, dan heb je recht op adoptie- of pleegzorgverlof van maximaal 6 weken. Tijdens dat verlof betaalt het UWV een uitkering van 100 procent van je dagloon (tot het wettelijk maximum). Dit geldt per gezin ook als er meerdere kinderen tegelijk komen, en voor beide ouders apart.

Goed om te weten:

  • Je mag het verlof aaneengesloten opnemen of gespreid, binnen een periode van 26 weken. Het kan al ingaan vóór de dag dat het kind in je gezin komt.
  • Je werkgever vraagt de uitkering aan bij het UWV. Meld je verlof op tijd bij je werkgever.
  • Daarnaast bestaan de gewone regelingen zoals ouderschapsverlof.

Draagouderschap

Bij draagouderschap bevalt de draagmoeder, en groeit de baby op bij de wensouders. De draagmoeder heeft via haar eigen zorgverzekering recht op kraamzorg voor haar herstel. De wensouders kunnen daarnaast kraamzorg krijgen voor de verzorging van de baby, zodra die bij hen is. Bespreek dit vooraf met de kraamzorgorganisatie en beide zorgverzekeraars, dan is de overdracht goed geregeld.

Jullie horen er net zo bij

Een kraamtijd zonder bevalling is nog steeds een kraamtijd: alles is nieuw, de nachten zijn kort en er komt veel op je af. Gebruik gerust de rest van deze site: de controles en alarmsignalen, de checklists en de gratis bijhoud-app werken voor elk gezin met een pasgeborene, hoe die baby ook bij jullie is gekomen. Ook het consultatiebureau (JGZ) is er gewoon voor jullie.

Twijfel je over de gezondheid van de baby, bel dan in de eerste tien dagen na de geboorte de verloskundige die bij de zorg betrokken is, daarna de huisarts; bij nood 112.

Bronnen: Rijksoverheid, Adoptieverlof en pleegzorgverlof · UWV, Adoptie en pleegzorg: uitkering en verlof · Antwoord Kamervragen over kraamzorg bij draagmoederschap (2021) · VGZ, kraamzorg bij adoptie (voorbeeld verzekeraar)

Deze pagina is algemene informatie en vervangt geen medisch of financieel advies. Vergoedingen en verlofregels: peildatum 2026, voorwaarden verschillen per verzekeraar en situatie. Bij twijfel over de gezondheid van de baby: bel de verloskundige (eerste tien dagen), daarna de huisarts; bij nood 112.