Je baby · naslag voor kleine zorgen
Is dit normaal?
Een pasgeboren baby doet dingen die je kunnen laten schrikken maar die helemaal bij de eerste weken horen: hikken, spugen, vervellen, puistjes. Deze pagina zet de meest voorkomende kleine kwaaltjes op alfabet, met per kwaaltje wat het is, wat je doet en wanneer je wél belt.
De belangrijkste regel eerst
- Koorts (38,0 graden of hoger, rectaal gemeten) bij een baby jonger dan 3 maanden: bel altijd direct de huisarts of huisartsenspoedpost.
- Tot en met dag 10 bel je met vragen je verloskundige; in de kraamweek kun je alles eerst aan de kraamverzorgende laten zien.
- Vertrouw je het niet, ook al staat het hier als "normaal": bellen mag altijd.
Badje: hoe vaak en hoe warm
Wat het is. Een baby wordt niet snel vies; elke dag in bad hoeft echt niet. Eens per twee of drie dagen is genoeg.
Wat je doet. Badwater van ongeveer 37 graden: niet kouder dan 36 en niet warmer dan 38. Controleer met een badthermometer of je elleboog. Laat je baby nooit alleen in bad, ook geen paar seconden; een baby kan geluidloos en in een paar centimeter water verdrinken.
Wanneer je belt. Voor het badritueel zelf hoef je niet te bellen. Twijfel je over de huid (rood, schilferig, plekjes die niet weggaan), vraag het de kraamverzorgende of het consultatiebureau.
Gezwollen borstjes en heksenmelk
Wat het is. Jongens én meisjes kunnen de eerste weken opgezette borstjes hebben door hormonen van de moeder. Soms komt er een druppeltje melk uit ("heksenmelk"). Bij meisjes kan er vlak na de geboorte ook wat bloed of slijm uit de vagina komen; ook dat is hormonaal en normaal.
Wat je doet. Niets. Raak de borstjes niet aan en druk de melk er niet uit. Het verdwijnt vanzelf, soms pas na weken tot maanden.
Wanneer je belt. Bij koorts bel je altijd direct (zie de regel bovenaan). Wordt een borstje rood, warm of duidelijk pijnlijk, laat het dan aan de verloskundige of huisarts zien.
Hik
Wat het is. Heel normaal; veel baby's hadden in de buik al de hik. Het is niet erg en je baby heeft er meestal geen last van.
Wat je doet. Niets bijzonders; de hik gaat vanzelf over. Je baby even rechtop houden kan helpen.
Wanneer je belt. Eigenlijk nooit voor de hik zelf. Hikt je baby aanhoudend én huilt hij veel of drinkt hij slecht, vraag dan advies aan het consultatiebureau of de huisarts.
Nageltjes knippen of vijlen
Wat het is. Babynagels zijn de eerste weken nog heel zacht en teer, maar kunnen wel krasjes op het gezichtje maken.
Wat je doet. De eerste weken niet knippen maar vijlen, met een kartonnen vijltje en in één richting. Na ongeveer zes weken zijn de nagels harder en kun je ze knippen met een speciaal babynagelschaartje.
Wanneer je belt. Niet nodig. Alleen als een nagelriem rood en dik wordt (ontsteking), laat je het aan de kraamverzorgende, het consultatiebureau of de huisarts zien.
Oogje: tranend of met slijm
Wat het is. Een tranend oogje of gele slijmpropjes in de ooghoek komen vaak door een traanbuisje dat nog verstopt is. Het ontstaat vaak enkele weken na de geboorte, is niet ernstig en gaat bijna altijd vanzelf over.
Wat je doet. Maak de oogjes een paar keer per dag schoon met een schoon watje met kraanwater. Je kunt daarnaast één keer per dag de binnenste ooghoek zachtjes masseren, richting de neus; zo kan de verstopping loskomen.
Wanneer je belt. Als het oogwit rood wordt, of als het slijm steeds terugkomt ondanks schoonmaken: maak dan een afspraak bij de huisarts.
Oranje-rode vlekjes in de luier
Wat het is. Oranje tot baksteenrode vlekjes in de luier in de eerste dagen zijn meestal urinekristallen (uraatkristallen). Het lijkt op bloed, maar is het niet, en het hoort bij de opstartdagen.
Wat je doet. Bewaar de luier en laat hem in de kraamweek even aan de kraamverzorgende of verloskundige zien; die kijkt meteen of je baby genoeg drinkt. Vlekjes verdwijnen als je baby voldoende vocht binnenkrijgt.
Wanneer je belt. Zie je de vlekjes na de eerste dagen (rond dag 5) nog steeds, of plast je baby weinig, meld het dan bij de verloskundige; het kan betekenen dat je baby te weinig drinkt. Natte luiers tellen kan hierbij helpen, zie je baby.
Snotje en niezen
Wat het is. Jonge baby's niezen geregeld en hebben wel eens een snotje, zonder dat er meteen iets aan de hand is.
Wat je doet. De neus alleen aan de buitenkant schoonmaken; niet met wattenstaafjes in het neusje. Let vooral op hoe je baby drinkt en ademt, dat zegt meer dan het snotje zelf.
Wanneer je belt. Direct bij koorts onder de 3 maanden. Bel ook (dezelfde dag) als je baby snel of moeilijk ademt, een piepend of gierend geluid maakt, suf is, of minder dan de helft van normaal drinkt.
Spuugjes
Wat het is. Bij baby's komt de melk makkelijk weer omhoog; een spuugje na de voeding is normaal en de meeste baby's hebben er geen last van. Het stopt bijna altijd voor het eerste jaar.
Wat je doet. Niets bijzonders. Een boertje laten doen na de voeding en je baby even rustig rechtop houden kan schelen. Leg een hydrofiele doek klaar en tel bij twijfel de natte luiers.
Wanneer je belt. Bel de huisarts als je baby niet wil drinken, niet goed groeit of afvalt. Bel direct bij bloed in het braaksel, een suffe baby die moeilijk wakker wordt, of als je baby lang niet geplast heeft (teken van uitdroging).
Vervellende huid
Wat het is. Veel pasgeborenen vervellen in de eerste een tot twee weken, vooral aan handjes, voetjes en in de plooien. Na negen maanden in het vruchtwater moet de huid wennen aan de droge lucht.
Wat je doet. Niets hoeft; trek losse velletjes niet los. Wil je de huid verzorgen, dan kan dat met een dun laagje vaseline of een vette crème.
Wanneer je belt. Wordt de huid rood, gaat hij open staan of vertrouw je het niet, laat het dan aan de kraamverzorgende of het consultatiebureau zien.
Witte puistjes op het gezichtje (milia)
Wat het is. Kleine witte puistjes, meestal op en rond het neusje, komen bij ongeveer de helft van de pasgeborenen voor. Ze heten milia en zijn onschuldig; pukkeltjes kort na de geboorte komen door de hormonen van de moeder.
Wat je doet. Laat de huid met rust. Schoonmaken met lauw water is genoeg; geen vette crèmes op de puistjes en niet aankomen. Ze verdwijnen binnen enkele weken vanzelf.
Wanneer je belt. Niet nodig voor milia. Bel wel als je baby uitslag heeft én ziek is of koorts heeft, of als plekjes zich snel uitbreiden.
Meer weten of toch ongerust?
Alle controles, veilig slapen en de échte alarmsignalen staan bij je baby. Twijfel je of iets kan wachten, kijk dan op wanneer bellen; die pagina kun je printen voor op de koelkast.
Bronnen: Thuisarts.nl, Mijn kind heeft koorts · Thuisarts.nl, Mijn baby spuugt veel · Thuisarts.nl, Mijn kind geeft over · Thuisarts.nl, Mijn baby heeft vieze oogjes · Thuisarts.nl, Mijn kind is verkouden · GroeiGids (JGZ), Lichaamsverzorging baby · GroeiGids (JGZ), Pukkeltjes en uitslag · CJG Rijnmond (opvoedinformatie), Hik · JGZ Utrecht, Opgezette borstjes · JGZ Utrecht, Bloed in de luier · JGZ Utrecht, Je baby in bad doen · VeiligheidNL, Voorkom verdrinking bij kinderen 0-4 jaar · La Leche League NL, Luiers: wat erin gaat komt er ook uit · Huidziekten.nl, Milia
Deze pagina is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je over je baby, bel dan je verloskundige (tot en met dag 10), daarna de huisarts of het consultatiebureau; bij nood 112.