Kraamzorgtips

Voeding · borstvoeding

Stuwing: wat helpt en hoe lang duurt het?

Stuwing is het vol, hard en gevoelig worden van beide borsten als de melkproductie op gang komt, meestal rond dag 3 tot 5 na de bevalling. Vaak en goed laten drinken helpt het best; koelen na de voeding verzacht de pijn. Stuwing zakt meestal binnen een paar dagen.

Wat is stuwing precies?

De eerste dagen drinkt je baby colostrum, kleine hoeveelheden geconcentreerde eerste melk. Rond dag 3 tot 5 komt de melkproductie goed op gang en worden de borsten voller, warmer en gespannen: dat is stuwing. Het borstweefsel wordt dik en drukt de melkkanalen dicht, waardoor de borsten hard en gevoelig aanvoelen.

Twee kenmerken helpen je het te herkennen: stuwing zit in beide borsten en gaat niet gepaard met koorts. Het hoort bij een normaal op gang komende borstvoeding en is geen teken dat er iets mis is.

Verschil met borstontsteking (mastitis)

Stuwing en borstontsteking worden vaak verward, maar vragen om een andere reactie. Zo houd je ze uit elkaar:

KenmerkStuwingBorstontsteking (mastitis)
WaarBeide borsten, in hun geheel vol en gespannenEén rode, pijnlijke, warme plek op één borst
KoortsNeeVaak wel, of een grieperig gevoel
WanneerMeestal dag 3 tot 5, als de melk op gang komtKan op elk moment tijdens de borstvoedingsperiode
VerloopZakt meestal binnen een paar dagenTrekt niet vanzelf weg; contact opnemen
Wat doe jeVaak en goed laten drinken, koelen na de voedingBlijf voeden of kolven en bel je verloskundige of huisarts

Bij een borstontsteking is doorvoeden geen probleem; het helpt juist. Houd zoveel mogelijk je normale voedingsritme aan. Neem contact op als je koorts hebt, je je zieker gaat voelen of de klachten na 24 uur doorvoeden en rust niet afnemen. In de kraamweek geldt sowieso: koorts (38 graden of hoger) meld je altijd direct bij de verloskundige.

Wat helpt bij stuwing

  • Vaak en goed laten drinken. Dit is de belangrijkste maatregel; stuwing gaat vaak vanzelf over door je baby gewoon te laten drinken.
  • Warmte vlak voor de voeding. Een warme douche of een warm washandje laat de melk beter stromen. Laat daarbij met de hand wat melk weglopen, zodat de borst zachter wordt en je baby beter kan happen.
  • Koelen na de voeding. Een coldpack in een doek of een gekoeld washandje verzacht de pijn. Is de borst al rood, gezwollen of extra warm, gebruik dan liever geen warm kompres; koelen is dan belangrijker dan warmte.
  • Niet extra kolven of masseren. Extra kolven bovenop de gewone voedingen prikkelt de melkproductie en houdt de stuwing in stand. Lukt aanleggen niet, kolf dan in plaats van die voeding, niet erbovenop.
  • Pijnstilling mag. Paracetamol kun je gewoon nemen, ook als je borstvoeding geeft.

Hoe lang duurt het?

Stuwing zakt meestal binnen een paar dagen. De borsten voelen daarna zachter aan; dat betekent niet dat de melkproductie terugloopt, maar dat vraag en aanbod op elkaar ingespeeld raken. Blijft een borst pijnlijk, ontstaat er een rode plek of krijg je koorts, kijk dan bij de alarmsignalen hieronder.

Loopt het voeden zelf stroef (pijn bij het aanleggen, kapotte tepels, twijfel over de melkproductie), schakel dan laagdrempelig hulp in van je verloskundige of een lactatiekundige. Meer daarover lees je op de sectiepagina Voeding.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt stuwing?

Stuwing begint meestal rond dag 3 tot 5 na de bevalling, als de melkproductie op gang komt, en zakt meestal binnen een paar dagen. Vaak en goed laten drinken is de beste manier om er doorheen te komen.

Mag ik kolven bij stuwing?

Ga niet extra kolven bovenop de gewone voedingen; extra kolven prikkelt de productie en houdt de stuwing juist in stand. Lukt aanleggen niet, kolf dan in plaats van een voeding. Vlak voor de voeding met de hand wat melk laten weglopen mag wel, zodat de borst zachter wordt en je baby beter kan happen.

Is stuwing hetzelfde als borstontsteking?

Nee. Stuwing zit in beide borsten en gaat niet gepaard met koorts. Een borstontsteking (mastitis) herken je aan een rode, pijnlijke, warme plek op een borst, vaak met koorts of een grieperig gevoel. Blijf dan gewoon voeden en neem contact op met je verloskundige of huisarts.

Helpt warmte of juist kou tegen stuwing?

Allebei, op het juiste moment. Warmte vlak voor de voeding (douche of warm washandje) laat de melk beter stromen; koelen na de voeding verzacht de pijn. Is de borst al rood, gezwollen of extra warm, gebruik dan liever geen warm kompres; koelen is dan belangrijker.

Wanneer bel je?

Neem contact op met je verloskundige (de eerste tien dagen na de bevalling, dag en nacht) of daarna je huisarts bij:

  • koorts: temperatuur van 38 graden of hoger; in de kraamweek meld je dit altijd direct;
  • een rode, pijnlijke, warme plek op een borst die niet vanzelf wegtrekt, zeker met koorts of een grieperig gevoel;
  • klachten die na 24 uur doorvoeden en rust niet afnemen, of als je je zieker gaat voelen.

Twijfel je? Bel gewoon. Alle belregels voor moeder en baby staan op een rij op wanneer bellen; zie ook Herstel van de moeder.

Bronnen: Thuisarts.nl, Borstvoeding · Thuisarts.nl, Borstontsteking bij borstvoeding · Voedingscentrum, Borstvoeding geven · GroeiGids (JGZ), Borstontsteking · Deverloskundige.nl (KNOV), Belinstructies

Deze pagina is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Bij twijfel bel je je verloskundige (tot en met dag 10), daarna de huisarts; bij nood 112.