De kraamweek met een tweeling of meerling

Extra kraamzorguren bij een meerling

Het aantal kraamzorguren wordt bepaald met het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg (LIP). Een meerling staat daarin uitdrukkelijk genoemd als meerfactor: een reden om méér zorg te leveren dan het basispakket van 49 uur. Op het indicatieformulier van het protocol telt de factor "meerling" 2 uur per dag extra, voor maximaal 8 dagen; dat is dus tot 16 uur bovenop het basispakket. Alles samen blijft de kraamzorg binnen het wettelijke maximum van 80 uur, verdeeld over 10 dagen.

Goed om te weten:

• Er kunnen meerdere meerfactoren tegelijk gelden, bijvoorbeeld ook bij voedingsproblemen of een verminderde conditie van een van de kinderen. De uren kunnen tijdens de kraamweek nog worden bijgesteld (herindicatie).
• Voor elk uur kraamzorg betaal je de wettelijke eigen bijdrage, dus ook voor de extra meerling-uren; veel aanvullende verzekeringen vergoeden die. Reken het na met de eigen-bijdrage-tool.
• Meld bij de intake meteen dat je een meerling verwacht en meld je vroeg aan; met het kraamzorgtekort is dat bij een meerling extra belangrijk.
• Blijven de baby's na de geboorte (deels) in het ziekenhuis, dan kan kraamzorg worden uitgesteld tot ze thuiskomen; zie couveuse en NICU.

Voedingsritme: tegelijk, na elkaar, of combineren

Borstvoeding aan een tweeling kan: de melkproductie past zich aan de vraag aan, en twee baby's stimuleren de borsten ook dubbel. Praktisch werkt het vaak zo:

• Begin één voor één. In de eerste dagen leer je het aanleggen het makkelijkst met één baby tegelijk, met alle aandacht voor houding en techniek. De kraamverzorgende helpt daarbij.
• Later tegelijk. Als het aanleggen loopt, scheelt tegelijk voeden veel tijd. Een voedingskussen voor tweelingen helpt; wissel de baby's per voeding van borst, zodat beide borsten gelijk gestimuleerd worden.
• Kolven. Veel tweelingouders kolven (deels), bijvoorbeeld omdat de baby's te vroeg geboren zijn of om de partner te laten voeden. Een dubbel elektrische kolf of huurkolf is dan praktisch; zie de kolf-keuzegids.
• Fles en borst combineren mag. Volledige borstvoeding, volledig fles of een combinatie: alles komt bij tweelingen voor. Kies wat vol te houden is; een gevoede baby en een uitgeruste ouder zijn allebei belangrijk.

Loop je vast, schakel dan een lactatiekundige in of neem contact op met borstvoedingsorganisatie La Leche League. Algemene voedingsinformatie staat bij voeding.

Logistiek: slapen, netwerk en maaltijden

• Twee eigen bedjes. Leg een tweeling niet samen in één bed of wieg. Tweelingen hebben een verhoogd risico op wiegendood, en zeker zodra de kinderen beweeglijker worden kunnen ze tegen elkaar aan rollen. Het veiligst is elk een eigen bedje; die kun je wel naast elkaar zetten. Verder gelden per kind de gewone regels: op de rug, in een eigen bedje op jullie slaapkamer.
• Netwerk-draaiboek. Met twee baby's is hulp geen luxe. Maak vóór de bevalling een lijstje: wie doet boodschappen, wie draait een was, wie neemt een oudere broer of zus mee naar buiten. Mensen willen vaak graag helpen, maar hebben een concrete taak nodig.
• Maaltijden vooruit. Kook de laatste zwangerschapsweken dubbele porties voor de vriezer, of vraag je omgeving een maaltijdrooster te vullen. In een kraamweek met twee baby's is elke avond die je niet hoeft te koken winst.
• Schrijf mee. Wie dronk wanneer, welke luier was van wie: na drie gebroken nachten haal je de baby's administratief door elkaar. Een simpel schriftje of lijstje per kind voorkomt dat.

Meerlingen komen vaak eerder

Een tweelingzwangerschap duurt meestal korter: tweelingen worden meestal tussen 36 en 38 weken geboren, en je bevalt altijd in het ziekenhuis onder begeleiding van een gynaecoloog. Worden de baby's na 34 weken geboren, dan hebben ze meestal geen grote problemen; bij een geboorte vóór 34 weken worden de risico's groter en is er vaker een opname op een couveuse-afdeling of NICU nodig.

Houd er dus rekening mee dat de kraamtijd bij een meerling anders kan beginnen: soms komt één baby eerder naar huis dan de ander, en soms start de kraamzorg pas (deels) als de kinderen thuis zijn. Hoe uitgestelde kraamzorg en couveusenazorg werken, en wat gecorrigeerde leeftijd betekent, lees je bij couveuse en NICU.

Bijhouden op deze site: één baby per account

Eerlijk is eerlijk: het gratis bijhoud-gedeelte van deze site ondersteunt op dit moment één baby per account. Voor een tweeling zijn er twee werkbare oplossingen: laat je partner een eigen account aanmaken voor de tweede baby (jullie houden er dan elk één bij), of houd één baby in de app bij en noteer de tweede in de notities of op papier. Niet ideaal, wel duidelijk; zo weet je vooraf waar je aan toe bent.

Verder lezen

Als de start in het ziekenhuis begint: couveuse en NICU. Alles over borst- en flesvoeding: voeding. Een kolf kiezen en kolfschema's: kolven.